Terapia pedagogiczna – jak zostać specjalistą, który pomaga dzieciom z trudnościami w nauce

Dziecko, które mimo wysiłku nie radzi sobie z czytaniem, pisze z licznymi błędami albo gubi się w prostych działaniach matematycznych, często słyszy, że jest leniwe lub nieuważne. Tymczasem za trudnościami w nauce kryją się zwykle konkretne przyczyny, które można zdiagnozować i skutecznie niwelować. Tym zajmuje się terapeuta pedagogiczny.

Kim jest terapeuta pedagogiczny?

Terapeuta pedagogiczny to specjalista, który diagnozuje przyczyny trudności edukacyjnych i prowadzi zajęcia pomagające je przezwyciężyć. Pracuje z dziećmi i młodzieżą, u których występują specyficzne trudności w uczeniu się, zaburzenia funkcji percepcyjno-motorycznych, problemy z koncentracją, a także trudności emocjonalne wpływające na funkcjonowanie w szkole.

W polskim systemie oświaty terapia pedagogiczna jest jedną z form pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Obejmuje między innymi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, prowadzone w szkołach, przedszkolach i poradniach psychologiczno-pedagogicznych.

Z jakimi trudnościami pracuje terapeuta?

Najczęściej są to:

• dysleksja – specyficzne trudności w czytaniu,
• dysortografia – trudności z opanowaniem poprawnej pisowni,
• dysgrafia – trudności z opanowaniem czytelnego pisma,
• dyskalkulia – specyficzne trudności w nauce matematyki,
• zaburzenia koncentracji uwagi, trudności grafomotoryczne i problemy z orientacją przestrzenną.

Diagnoza rewalidacja i terapia pedagogiczna – trzy filary pracy specjalisty

Wśród kandydatów często pojawia się pytanie o kierunek, który łączy te obszary. Hasło diagnoza rewalidacja i terapia pedagogiczna dobrze oddaje zakres kompetencji, których potrzebuje nowoczesny specjalista.

Diagnoza

Skuteczna pomoc zaczyna się od rzetelnej diagnozy. Terapeuta musi umieć ocenić poziom umiejętności dziecka, rozpoznać mocne i słabe strony, przeanalizować dokumentację, na przykład opinię poradni, i na tej podstawie zaplanować oddziaływania.

Rewalidacja

Rewalidacja to zajęcia prowadzone z uczniami posiadającymi orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Ich celem jest usprawnianie zaburzonych funkcji, rozwijanie mocnych stron i wspieranie jak największej samodzielności dziecka.

Terapia

Terapia pedagogiczna to systematyczna praca nad konkretnymi trudnościami. Dobre zajęcia są dostosowane do możliwości dziecka, oparte na jego zainteresowaniach i budujące poczucie sukcesu, które często zostało nadszarpnięte przez szkolne porażki.

Arteterapia – sztuka w służbie terapii

Coraz większą rolę w pracy terapeutów pedagogicznych odgrywa arteterapia, czyli wykorzystanie działań twórczych, takich jak plastyka, muzyka, ruch czy drama, w procesie terapeutycznym. Działania artystyczne pomagają dzieciom wyrażać emocje, rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową i koncentrację. Pozwalają też pracować nad trudnościami w sposób, który nie kojarzy się ze szkolną nauką.

Dla dziecka, które zniechęciło się do zeszytu i ćwiczeń, zajęcia z elementami arteterapii są często pierwszym od dawna doświadczeniem, w którym czuje się kompetentne.

Terapia pedagogiczna studia podyplomowe – dla kogo?

Terapia pedagogiczna studia podyplomowe to kierunek dla nauczycieli i pedagogów, którzy chcą zdobyć kwalifikacje do prowadzenia zajęć terapeutycznych w szkołach, przedszkolach i poradniach. Studia wybierają nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej, pedagodzy szkolni, nauczyciele przedmiotowi i wychowawcy, którzy na co dzień spotykają uczniów z trudnościami i chcą skuteczniej im pomagać.

W Collegium Balticum – Akademii Nauk Stosowanych w Szczecinie program łączy diagnozę i terapię pedagogiczną z arteterapią. Absolwenci wychodzą z uczelni z bogatym warsztatem metod, które mogą wykorzystać od pierwszego dnia pracy.

Czego uczą się słuchacze?

Program obejmuje diagnozę pedagogiczną, metody terapii specyficznych trudności w uczeniu się, metody wspierania rozwoju funkcji percepcyjno-motorycznych, pracę z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz techniki arteterapeutyczne. Ważnym elementem jest też współpraca z rodzicami, bo bez ich zaangażowania efekty terapii są znacznie słabsze.

Gdzie pracują terapeuci pedagogiczni?

Terapeuci pedagogiczni znajdują zatrudnienie w szkołach, przedszkolach, poradniach psychologiczno-pedagogicznych, ośrodkach rewalidacyjnych i świetlicach terapeutycznych. Część z nich prowadzi prywatne gabinety terapii, oferując zajęcia indywidualne i grupowe. W związku z rosnącą liczbą uczniów objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną zapotrzebowanie na takich specjalistów jest wysokie.

Od czego zacząć, zanim zaczniesz terapię?

 

Jeśli już pracujesz w szkole, zacznij od przejrzenia opinii i orzeczeń uczniów, z którymi masz zajęcia, oczywiście w zakresie, do którego masz dostęp służbowy. Zwróć uwagę, jakie zalecenia formułuje poradnia i które z nich są w praktyce realizowane. To doskonały materiał do pracy na studiach, bo pozwala od razu odnosić omawiane metody do konkretnych przypadków. Pomaga też zrozumieć, gdzie Twoja szkoła najbardziej potrzebuje wsparcia terapeutycznego.